منبر از بهترین و مؤثرترین ابزارهای ایجاد ارتباط و در پی آن، تبلیغ دین مبین است. یادگاری از پیامبر اسلام(ص) که در فرهنگ شیعه دارای جایگاه خاص و مورد احترام است. به طوری که برخی از علما و وعاظ خود را مقید می‌دانند حتی از شوخی‌های معمولی نیز بر روی آن بپرهیزند.

منبر از روزگاران قدیم و تا دهه‌های اخیر، اصلی‌ترین رسانه در میان عامه‌ی مردم بوده است و در حال حاضر نیز از جایگاه حائز اهمیتی برخوردار است.

اما دگرگونی‌های پدید آمده در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات، و تغییرات ایجاد شده در نحوه‌ی تعاملات بشری باعث شده است تغییراتی در رسانه‌های جامعه ایرانی نیز بوجود آید.

به طوری که منبر، رسانه بودن خود را برای درصد زیادی از مردم و به خصوص نسل جدید از دست داده است. درصد بالایی از جوانان و نوجوانان حتی برای یک بار هم از اول تا انتهای یک منبر را درک نکرده‌اند؛ و این در حالی است که با همه‌ی این تحولات، انسان باز هم به دین محتاج است و نیازهای معنوی او تغییری نکرده است.

با این وصف، یک مبلغ، یک طلبه، کسی که حرفی دارد برای گفتن و به دنبال مخاطب است، باید برای دیده شدن و شنیده شدن از ابزار جدید استفاده کند.

وبلاگ، منبر مجازی

از مهمترین ابزارهای رسانه‌ای جهان در دهه‌ی پیش رو، اینترنت است. اینترنت به واسطه‌ی قابلیت‌های فوق‌العاده‌ی خود توانسته است تا حدودی برای بخشی از اجتماع، جایگزین رادیو، تلویزیون، روزنامه و... شود. امکان انتشارِ بدون دردسر صوت، فیلم، عکس و متن، بستر بسیار مناسب و جذابی را ایجاد کرده است.

از ساده‌ترین امکانات قابل استفاده برای همه کاربران اینترنت، وبلاگ است.

اوایل شروع وبلاگ‌نویسی در ایران، برای اغلب کاربران اینترنت، طلبه‌های وبلاگ‌نویس یک پدیده‌ی جذاب و جالب به حساب می‌آمدند. اما به مرور آخوندها هم شدند بخشی از وبلاگستان فارسی؛ که البته همه‌شان لزوماً در کسوت طلبگی نمی‌نوشتند. طبعاً در این نوشته، وبلاگ‌نویس‌هایی مد نظرند که با کسوت طلبگی یا با قصد تبلیغ دست به صفحه کلید می‌برند.

راهکارهای جذب پامنبری

برای داشتن یک منبر مجازی، باید به تفاوت‌های فضای وبلاگی و اینترنت، با فضای حقیقی و مسجد واقف بود.

در نوشتن پست وبلاگ، کمی باید از پله‌های منبر پایین آمد و کنار مخاطب نشست. یکی از آفت‌های مجالس و منابر عمومی این است که مخاطب تنها شنونده است؛ و چه بسا هیچ وقت فرصت طرح سؤالاتی که در ذهنش ایجاد شده است را نمی‌یابد. اما وبلاگ شما با داشتن امکان «نظردهی» این مشکل را برطرف کرده است؛ به آن بها دهید و آن را فعال نگه دارید.

به عبارتی، مخاطب منبرِ مجازی شما، از حالت انفعال در آمده است. او دیگر تنها شنونده نیست؛ سوال می‌پرسد و حتی ممکن است در وبلاگش با نوشته‌ی شما مخالفت کند.

پست وبلاگ تحمل یک سخنرانی کامل را ندارد. در وبلاگ‌نویسی نیازی به مقدمه‌چینی نیست. مخاطب نوشته‌های شما، به مرور با ادبیات و طرز بیان‌تان آشنا شده است. بنابراین سریع بروید سر اصل مطلب. تا می‌توانید اختصار را در نگارش رعایت کنید. کلمات مترادف و هجو را حذف کنید. خوانندگان وبلاگ‌ها، معمولا حوصله‌ی خواندن متن‌های بیش از ده پانزده خط را ندارند و به پست‌های طولانی‌تر تنها نگاهی کلی می‌اندازند.

در عین حال، شما می‌توانید وبلاگ‌تان را ادامه‌ی منبر حقیقی خود قرار دهید. برخی مطالبی که باید به طور خصوصی‌تر و برای نسل جدید بیان کرد، یا حرف‌هایی که قابلیت بیان در جمع عامه مردم را ندارد و چیزهایی از قبیل را می‌توان در وبلاگ بیان کرد.

در انتخاب تیتر باید بسیار دقت کرد. شما برای پایبند کردن یک خواننده‌ی گریزپا، تنها چند دهم ثانیه زمان دارید. پس، انتخاب تیتر ارزش آن را دارد که به اندازه‌ی وقتی که برای نوشتن مطلب صرف کرده‌اید، برای آن وقت بگذارید.

برای گفتن کلیات مباحث دینی، نشر کتاب‌ها و سخنرانی‌ها، سایت‌های مذهبی زیادی راه‌اندازی شده است. شما به جای پرداختن به این موضوعات، سعی کنید در بیان خود نوآوری داشته باشید و با شناختن سلیقه‌ی مخاطب خود، حرف جدیدی برای خوانندگان وبلاگ‌تان ارائه کنید.

لازم نیست همیشه در نوشته‌هایتان به مباحث اعتقادی، مذهبی و از این دست بپردازید؛ گاهی برای ایجاد نشاط و تنوع، از روزمرگی‌ها و اتفاقات معمولی زندگی‌تان بنویسید.

حتما لازم نیست خوانندگان وبلاگ شما بدانند شما طلبه‌اید! گاهی یک نویسنده‌ی مجازی با هویت مجهول خیلی مورد توجه واقع می‌شود.

مخاطب شما در فضای مجازی مانند مسجد یا حسینیه یا جلسه‌ی سخنرانی با پای خود به شنیدن صحبت‌های شما نیامده است، بلکه او رهگذری است که شما باید جذبش کنید. کاری که در منابر حقیقی کمتر مورد نیاز است.

بر روی منبر، مخاطب شما بسیاری از زمینه‌های مورد نیاز برای درک گفته‌های شما را دارد و نیاز به توضیح اضافه نیست. اما در فضای مجازی بسیاری از خوانندگان پیش‌دانسته‌های مورد نیاز برای ورود به بحث را ندارند. می‌توانید با اشاره‌ای گذرا، یا لینک مطلب مورد نیاز، او را کمک کنید.

خود را در موقعیت موعظه‌گر و راهنما قرار ندهید. بلکه فقط یک وبلاگ‌نویس باشید؛ مانند بقیه. با این تفاوت که شما اطلاعات مذهبی سیاسی و دینی بالاتری دارید.

هر جا در متن ادعایی کردید یا حدیث و یا آیه‌ای را مورد اشاره قرار دادید، خواننده را به سند آن ارجاع دهید. این کار باعث بالا رفتن تأثیرپذیری مخاطب و اطمینان بیشتر او به شما و وبلاگ‌تان می‌شود.

در نوشتن مداومت و نظم را رعایت کنید. این کار بر روی خواننده تأثیر مثبت دارد.

اجتماع مردم در وبلاگستان و فضای مجازی، بسیار با آنچه در واقعیت جامعه موجود است، تفاوت دارد. سعی کنید شناخت خود را از مسائل جاری اینترنت، به‌روز و در سطح قابل قبولی حفظ کنید.

در وبلاگ خود، از ابزار و فن‌آوری روز استفاده کنید. اولین چیزی که خواننده‌ی وبلاگ شما می‌بیند، قالب وبلاگ و امکانات فنی آن است.

در نوشته‌ها از دادن لینک به دیگر وبلاگ‌ها و سایت‌هایی که از آن‌ها اسم برده‌اید، یا اشاره‌ای کرده‌اید، دریغ نکنید.

سعی کنید در میان هر پست، لااقل از یک عکس استفاده کنید. گذاشتن عکس مناسب باعث زیباتر شدن متن و کمک به درک بهتر موضوع می‌شود.

پس، با رعایت شرایط و اقتضائات دنیای مجازی، و داشتن درک درست از تفاوت‌های آن با دنیای بیرون از اینترنت، وبلاگ می‌تواند یک منبر خوب باشد. هر چند، دست یافتن به این منبر مجازی، به هیچ وجه کار ساده‌ای نیست، و چه بسا در آینده، گذراندن دوره‌ای مانند «فن بیان در وبلاگ»، برای وبلاگ‌نویسان طلبه ضروری شود!

تاریخ:1389/2/3