برای ما که در حال حاضر در فضای اینترنت و وبلاگستان فعالیت میکنیم
و وبلاگها به راحتی و با امکاناتی بسیار خوب،
در دسترسمان قرار گرفتهاند، شاید دانستن تاریخچهی وبلاگنویسی جذاب باشد.
برای ما که در حال حاضر در فضای اینترنت و وبلاگستان فعالیت میکنیم و وبلاگها به راحتی و با امکاناتی بسیار خوب، در دسترسمان قرار گرفتهاند، شاید دانستن تاریخچهی وبلاگنویسی جذاب باشد.
از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۱ شاید بتوان گفت که آغاز وبلاگنویسی مدرن، با پدید آمدن سیستم مدیریت محتوی online diary به وجود آمد. این سرویس که برای نوشتن خاطرات روزانه ساخته شد، در سال ۱۹۹۴ توانست عنوان اولین سیستم مدیریت محتوی مدرن را از آن خود کند. اولین صفحهی اینترنتی ساخته شده توسط این سیستم، صفحهای بود تحت عنوان Claudio Pinhanez’s “Open Diary” که از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۶، بر روی سایت دانشگاه MIT قرار گرفته بود. سرویس Online Diary مرکز توجه افراد مختلف برای نوشتن خاطرات روزانهشان قرار گرفته بود.
بیشتر افرادی که اقدام به انتشار خاطراتشان از طریق دنیای اینترنت میکردند، روزنامهنگاران و نویسندگان مشهور بودند. در ابتدا به افرادی که در دنیای مجازی اقدام به “وبلاگ نویسی” میکردند، ژورنالیست میگفتند که بعداً به Escribitionists (به همان معنی وبلاگنویس و کسی که نوشتههایش را در فضای نت منتشر میکند) تغییر پیدا کرد.
اولین فردی که اقدام به وبلاگنویسی مدرن برای درج خاطرات خود در فضای اینترنت کرد، شخصی تحت عنوان Jastin Hall بود که در سال ۱۹۹۴ خاطرات روزانه و همچنین گزارشات متعددی را از کنفرانسهای مختلفی که در آنها شرکت میکرد، مینوشت.
در سال ۲۰۰۴ مجلهی نیویورک تایمز، جاستین هال را به عنوان ”پدر وبلاگنویسی شخصی” معرفی کرد. از طرفی در همان سال، فرد دیگری با نام Jerry pournelle با داشتن اینترنت پرسرعت، اقدام به انتشار خاطرات روزانهاش به فرمتهای مالتی مدیا (علاوه بر فرمت نوشتاری) کرد. جری پورنل برای اولین بار در دنیای اینترنت، اقدام به قرار دادن ویدئوها و عکسهایی از خود و زندگیاش در دنیای وب کرد. شاید بتوان گفت که آقای پورنل بنیانگذار سبک نوینی از سایتها بود که به صورت آنلاین خدمات ارائه میکردند.
از آن پس سایتهایی که وابسته به نهادها و یا کمپانیهایی بودند، بخشی را به وبلاگها اختصاص میدادند که جدیدترین اخبار را به وسیلهی آن منتشر کنند.
در آن زمان، وبلاگها یا به وسیلهی ابزارهای سادهای به روز میشدند، یا اینکه مطالب مستقیماً روی خود سایت نوشته میشدند. با پیشرفت زمان، نیاز به ابزاری ساده و در عین حال قدرتمند پدید آمد تا کاربران بتوانند به راحتی و به سرعت، نوشتههایشان را به دنیای مجازی منتقل کنند. از آن پس بود که وبلاگنویسی به معنای امروزیاش تعریف شد و با به وجود آمدن سایتهای سرویسدهندهی وبلاگنویسی (مانند بلاگر) و نرمافزارهای وبلاگنویسی (مانند وردپرس، مووبل تایپ و …) عملاً به دنیای مجازی پا گذاشت.
اصطلاح “Weblog” برای اولین بار در ۱۷ دسامبر ۱۹۹۷ توسط “John Barger” تعریف شد. همچنین اصطلاح “Blog” برای اولین بار توسط Peter Merholz، زمانی که در آوریل ۱۹۹۹، “همینطوری”(!) کلمهی Weblog را به دو کلمهی We Blog در سایدبار وبلاگش تفکیک کرد، ایجاد شد. مدت کوتاهی بعد Evan Williams و Pyra Labs کلمهی “blog” را، هم به صورت اسم، و هم فعل به کار بردند.(Blogging به معنی وبلاگنویسی و ادیت نوشتهها در وبلاگ است!) و این شد که کلمهی “blogger” را به کاربران سرویس وبلاگنویسی که توسط پیر لب ساخته شده بود (blogger.com) نسبت دادند.
علیرغم شروع کند پدیدهی وبلاگنویسی، از آن پس رشد وبلاگها بسیار سریع شد و سرویسهای وبلاگنویسی پس از اولین سرویس وبلاگنویسی، پشت سرهم راهاندازی شدند. ابتدا اجازه بدهید که نگاهی به اولینها در زمینهی وبلاگنویسی نوین بیندازیم.
Open Diary: که برای اولین بار در سال ۱۹۹۸ راهاندازی شد و هزاران وبلاگنویس از آن به عنوان سکوی انتشار خاطرات روزانهشان استفاده کردند. Open Diary اجازهی کامنتگذاری به کاربران را میداد. به عبارت دیگر اولین سرویس وبلاگنویسیای بود که کاربران به وسیلهی آن قادر بودند در وبلاگ میزبانشان کامنت بگذارند.
Williams و Meg Hourihan که خالق سرویس وبلاگنویسی بلاگر بودند. این سرویس بعدها در سال ۲۰۰۳ توسط گوگل خریداری شد.
از سال 2001 تا 2004 شاید بتوان گفت این دوره، دورهای بود که وبلاگنویسی بیشتر به عنوان یک فرهنگ شناخته شد و در میان مردم نفوذ زیادی کرد. یکی از اتفاقات جالب در این دوره، تأسیس مدارس مختلف روزنامهنگاری بود که در آن به بیان تفاوتهای وبلاگنویسی و روزنامهنگاری میپرداختند. کتابهای زیادی در این زمان در مورد وبلاگنویسی منتشر شد که با استقبال زیادی نیز روبهرو شد.
در این دوره بود که برای اولین بار، وبلاگنویسی به دنیای مجازی فارسیزبانان راه یافت. در ایران نخستین وبلاگ را سلمان جریری در ۱۶ شهریور ۱۳۸۰ ایجاد کرد و موج وبلاگنویسی با انتشار راهنمای ساخت وبلاگ توسط حسین درخشان در ایران آغاز شد. در سال اول حدود ۱۰۰ وبلاگ ایجاد شد و سالهای بعدی با ایجاد سرویسهای پرشینبلاگ ، بلاگاسکای و بلاگفا به دهها هزار رسید.
همچنین چون این دوران مصادف با واقعهی ۱۱ سپتامبر بود، تعداد وبلاگهای سیاسی در ایالات متحده افزایش یافت و از آن پس وبلاگها به یار همیشگی و جدانشدنی خبرگزاریها، برای روشنتر و شفافتر شدن اخبار تبدیل شدند.
در این دوره بود که وبلاگنویسی زنده که تحت عنوان Liveblogging شناخته میشود، در فرهنگ وبلاگنویسی غرب رواج یافت و وبلاگنویسان زیادی اقدام به انتشار سریع وقایع در بلاگشان میکردند. (این خود مقدمهی ایجاد سرویسهای مکمل وبلاگنویسی و میکروبلاگینگ؛ مانند توییتر شد). به طور خلاصه میتوان گفت که این دوران، دوران رشد سریع وبلاگنویسی در غرب بود.
از ۲۰۰۴ تا زمان حاضر در این دوره وبلاگها به سرعت بر قدرت خود به عنوان یک رسانهی قدرتمند افزودند و بسیاری از بزرگان سیاسی در وبلاگها اقدام به درج و انتشار عقاید خود کردند. حتی در این زمان بود که رادیو مینهسوتا اقدام به پخش برنامهای تحت عنوان ”وبلاگنویسی دربارهی رئیسجمهور” کرد که در آن به بررسی تحلیلهای وبلاگنویسان در مورد رئیسجمهور میپرداخت.
و در این دوران بود که وبلاگهای تخصصیتر پدید آمد و منابع عظیم اینترنت هر روز بزرگتر شد. دیگر وبلاگها آنقدر قوی شده بودند که روزنامهها مطالب آنها را چاپ میکردند و با نویسندگان آنها مصاحبه میکردند و مجلات و روزنامههای معتبر، هر سال به بررسی و معرفی برترین وبلاگهای سال میپرداختند.
این سالها مصادف با راهاندازی سایتهای بزرگ و مشهوری بود که نقش مهمی در انتقال اطلاعات و اخبار در دنیای مجازی داشتند. سایتهایی چون “تک کرانچ” و ” هافینگتون پست” که یکی از مهمترین منابع اطلاعاتی بسیاری از کاربران دنیای مجازی هستند.
همچنین این دوران مصادف با دوران بلوغ بسیار سریع وبلاگستان پارسی زبان بود. رشد بسیار سریع وبلاگهای آیتی، در اوایل این دوره اتفاق افتاد. از طرفی با نمایان شدن قابلیتهای بالای وبلاگها، بسیاری از روزنامهنگاران و سیاستمداران، اقدام به راهاندازی وبلاگ کردند.
با تغییر فضای سیاسی ایران، فضای وبلاگنویسی در ایران نیز پیشرفت قابل ملاحظهای کرد و رشد وبلاگهای سیاسی بیش از پیش نمایان شد.
در حال حاضر میلیونها وبلاگ فارسی، در چندین سرویس وبلاگی داخلی و خارجی، مشغول به فعالیت در زمینههای مختلف مذهبی، اجتماعی، روزانهنویسی، سیاسی و تخصصیاند.